Fortyfikacje zyskują nową rolę. W Giżycku rozwijają FORT-UNION

W sali wystawowej kina w Oranie rozmowa o dawnych umocnieniach brzmiała bardziej jak plan na przyszłość niż jak lekcja historii. Przy jednym stole zasiedli partnerzy projektu z Polski i Litwy oraz zaproszeni goście, a w centrum uwagi znalazły się obiekty wojskowe z czasów I wojny światowej. Padało jedno ważne pytanie: jak opowiadać o takim dziedzictwie, by nie zostało tylko na mapie, lecz zaczęło realnie pracować dla turystyki i edukacji. Dla Giżycka to temat szczególnie bliski, bo właśnie na fortecznej przeszłości opiera się część lokalnej tożsamości i potencjału regionu.

• Interaktywne pomysły mają wyprowadzić historię poza muzealną gablotę
• Spacer po dawnym poligonie pokazał, jak wiele mówi sam teren
• FORT-UNION porządkuje współpracę wokół fortyfikacji

Interaktywne pomysły mają wyprowadzić historię poza muzealną gablotę

Podczas pierwszej części wizyty studyjnej uczestnicy wysłuchali prezentacji o rozwiązaniach, które pomagają ożywić opowieść o I wojnie światowej. Mowa była o technologiach multimedialnych, narzędziach interaktywnych i nowoczesnych sposobach budowania narracji historycznej. W praktyce chodzi o coś więcej niż atrakcyjną formę. Taki sposób prezentacji ma ułatwić wejście w temat osobom, które nie szukają specjalistycznej wiedzy, ale chcą zrozumieć, co kryje się za starymi umocnieniami, liniami obrony i poligonami.

To ważny zwrot dla miejsc, które przez lata pozostawały na marginesie turystycznych szlaków. Jeśli historia ma przyciągać nowych odbiorców, musi być opowiedziana językiem współczesnego zwiedzającego. Właśnie temu służą rozwiązania pokazywane podczas spotkania w Oranie – nie zastępują faktów, tylko pomagają je lepiej wybrzmieć.

Spacer po dawnym poligonie pokazał, jak wiele mówi sam teren

Kolejnym etapem była wizyta w Centrum Turystyki i Przedsiębiorczości „Korys” w Starej Oranie, a potem piesza wycieczka po dawnym poligonie wojskowym w rejonie Orany. To właśnie ten fragment programu nadał spotkaniu bardziej terenowy wymiar. Zamiast slajdów pojawiła się przestrzeń, którą można było odczytywać bezpośrednio: układ terenu, ślady militarnej przeszłości i potencjał do tworzenia ścieżek edukacyjnych.

Taki kontakt z miejscem jest cenny zwłaszcza wtedy, gdy rozmawia się o turystyce historycznej. Sama informacja nie wystarczy. Potrzebne są jeszcze dostępność, spójna opowieść i pomysł na to, jak zaprosić odwiedzających do świata, który zwykle pozostaje ukryty pod warstwą lasu, ziemi albo zapomnienia. Właśnie dlatego wycieczka po dawnym poligonie miała znaczenie praktyczne, a nie tylko symboliczne.

Powiązany artykuł

W Kownie dawne forty jako przestrzeń kultury. Giżycko bierze z tego wzór

FORT-UNION porządkuje współpracę wokół fortyfikacji

Po wspólnym posiłku w Centrum Odwiedzających Dzukijskiego Parku Narodowego w Marcinkonis uczestnicy wrócili do rozmów o tym, co zrobić, by podobne miejsca nie traciły znaczenia z upływem czasu. Dyskusja dotyczyła ochrony dziedzictwa militarnego, ale też jego udostępniania w taki sposób, aby nie rozmyć historycznej wartości. Wnioski były jasne: bez współpracy po obu stronach granicy trudno budować ofertę, która będzie jednocześnie atrakcyjna i odpowiedzialna.

Właśnie temu służy projekt FORT-UNION, realizowany w ramach Programu Interreg VI-A Litwa–Polska 2021–2027 i współfinansowany ze środków Unii Europejskiej. Jego celem jest integracja sieci fortyfikacji po polskiej i litewskiej stronie granicy oraz tworzenie flagowych produktów turystycznych opartych na wspólnym dziedzictwie.

W przedsięwzięciu uczestniczą:

• Miasto Giżycko
• Miasto Kowno
• Kowieński Park Forteczny
• Muzeum Wojska w Białymstoku
• Twierdza Boyen w Giżycku
• Miasto Orany
• Biebrzański Park Narodowy
• Centrum Edukacji Przedsiębiorczości w Oranie
• Kolegium Kowno

Dla Giżycka to nie tylko kolejny projekt międzynarodowy. To także sposób na wzmocnienie opowieści o własnym dziedzictwie fortecznym i pokazanie, że historia regionu może łączyć funkcję ochronną, edukacyjną i turystyczną.

na podstawie: Urząd Miejski Giżycko.