W Osowcu pokazali, jak forty mogą przyciągać turystów bez szkody dla przyrody

Dwa dni spędzone w Biebrzańskim Parku Narodowym zamieniły się w intensywną lekcję o tym, jak stare umocnienia mogą zacząć nowe życie. W Osowcu-Twierdzy uczestnicy projektu FORT–UNION oglądali teren, słuchali o rewitalizacji Fortu II i sprawdzali, jak połączyć historię z ochroną cennego przyrodniczo obszaru. W tle był też pomysł na wspólny polsko-litewski szlak „Zielonych Twierdz” – taki, który nie rozpycha się w krajobrazie, tylko próbuje się w niego wpisać.

• Osowiec-Twierdza stał się miejscem rozmowy o fortach, które mają służyć także naturze
• Giżycko już przygotowuje własne miejsca, które mają pracować na markę FORT–UNION
• Sieć „Zielonych Twierdz” łączy partnerów z Polski i Litwy na lata

Osowiec-Twierdza stał się miejscem rozmowy o fortach, które mają służyć także naturze

Wizyta studyjna skupiła ludzi, którzy patrzą na zabytki nie tylko przez pryzmat murów i dat, ale też przez ich dzisiejszą funkcję. Dyrektor Biebrzańskiego Parku Narodowego Artur Wiatr oraz wicestarosta moniecki Błażej Buńkowski mówili o rewitalizacji Fortu II i o tym, że rozwój turystyki nie musi oznaczać nadmiernej presji na teren.

Duże wrażenie zrobił też wątek łączenia lokalnej historii z kulturą. Anna Mydlińska z Prywatnego Muzeum Wilka pokazała, że opowieść o miejscu może wyjść poza samą architekturę i stać się doświadczeniem, które przyciąga ludzi innym rytmem niż standardowe zwiedzanie. To właśnie taki kierunek ma szansę utrzymać zainteresowanie fortami bez ich banalizowania.

Specjaliści z Biebrzańskiego Parku Narodowego pokazali z kolei, jak wygląda ochrona przyrody w terenie, gdzie każdy krok ma znaczenie. W podmokłych fragmentach nie obyło się bez gumowców, ale sens tej części wizyty był jasny – turystyka w takich miejscach musi iść razem z ograniczaniem antropopresji, nie jej zwiększaniem.

Giżycko już przygotowuje własne miejsca, które mają pracować na markę FORT–UNION

W projekcie nie chodzi wyłącznie o rozmowy i wizyty. W Giżycku część działań jest już mocno osadzona w konkretnych obiektach i pomysłach, które mają budować ofertę Twierdzy Boyen oraz całej sieci fortecznych punktów na mapie.

Najważniejsze działania przewidziane dla Giżycka to:

• modernizacja i wyposażenie Koszarowca nr 1 w Twierdzy Boyen,
• stworzenie multimedialnej makiety 3D Twierdzy Boyen,
• organizacja wydarzeń edukacyjnych i kulturalnych, w tym żywych lekcji historii, nocnych zwiedzań i wystaw,
• udział w opracowaniu strategii marketingowej marki FORT–UNION, w której Giżycko pełni rolę lidera projektu.

To zestaw działań, który ma znaczenie nie tylko dla samej twierdzy, ale też dla sposobu, w jaki będzie ona opowiadana odwiedzającym. Makieta 3D i wydarzenia terenowe mogą ułatwić kontakt z historią także tym, którzy nie wchodzą do takich miejsc z podręcznikiem w ręku, lecz szukają dobrze podanej opowieści i mocnego doświadczenia.

Sieć „Zielonych Twierdz” łączy partnerów z Polski i Litwy na lata

Projekt LTPL00354 FORT–UNION jest częścią Programu Współpracy Transgranicznej Interreg VI–A Litwa–Polska 2021–2027. W praktyce oznacza to wymianę wiedzy między partnerami i wspólne wypracowywanie rozwiązań, które później mają być wdrażane w kolejnych miastach tworzących sieć.

W projekcie uczestniczą partnerzy z obu stron granicy: Miasto Giżycko, Miasto Kowno, Kowieński Park Forteczny, Muzeum Wojska w Białymstoku , Twierdza Boyen w Giżycku, Miasto Orany, Biebrzański Park Narodowy, Centrum Edukacji Przedsiębiorczości w Oranie i Kolegium Kowno. To właśnie z takiego układu ma powstać spójny szlak „Zielonych Twierdz” – oparty na dziedzictwie, ale prowadzony tak, by nie odcinać go od przyrody.

Całość ma działać w dłuższym horyzoncie, bo projekt zaplanowano na okres od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2028 r. Dzięki temu efekt nie ma skończyć się na jednorazowym wydarzeniu w terenie, tylko przełożyć się na trwałe rozwiązania w kolejnych fortecznych miejscach.

na podstawie: UM Giżycko.